مروری بر دستگاه‌های مختلف پخش موسیقی در طول تاریخ

Image

مروری بر دستگاه‌های مختلف پخش موسیقی در طول تاریخ

سیر تکامل دستگاه‌ پخش موسیقی در دنیا سفری زیبا و فریبنده است که نبوغ انسان، پیشرفت فناوری و رابطه عمیق بین صدا و احساس را در بر می‌گیرد. در طول قرن‌ها، این دستگاه‌ها نحوه تجربه موسیقی را شکل داده‌اند. این دستگاه‌ها تغییرات زیادی کرده‌اند، از تغییرات مکانیکی گذشته تا شگفتی‌های دیجیتالی امروز. این مقاله به بررسی جامع سیر تکامل این دستگاه‌ها در طول زمان می‌پردازد و به بررسی چشم‌انداز متنوع دستگاه‌های پخش موسیقی و تأثیر آنها بر فرهنگ، جامعه و هنر گوش دادن می‌پردازد.

گرامافون و انواع آن

مقدمات ساخت گرامافون توسط مخترعان متعددی فراهم شد که به دنبال ضبط و بازتولید صدا بودند. تلاش مخترعانی مانند ادوارد-لئون اسکات دی مارتینویل و توماس ادیسون راه را برای توسعه گرامافون هموار کرد. در سال ۱۸۵۷ مخترع فرانسوی ادوارد لئون اسکات دی مارتینویل دستگاهی را ساخت که امواج صوتی را به صورت بصری بر روی کاغذ پوشیده از دوده ضبط می‌کرد. اما صدا را پخش نمی‌گرد و اولین گام برای ضبط صدا برای بازتولید در آینده بود.

اما در سال ۱۸۷۷ توماس ادیسون از گرامافون رونمایی کرد، دستگاهی پیشگامانه که صدا را روی یک سیلندر چرخان ضبط و پخش می‌کرد. گرامافون ادیسون از یک قلم برای حک کردن شیارها بر روی استوانه‌های پوشیده شده با فویل استفاده می‌کرد که امکان بازتولید صدا را در هنگام پخش فراهم می‌شد.

امیل برلینر، مخترع آلمانی، گرامافون خود را در اواخر قرن نوزدهم معرفی کرد. برخلاف سیستم استوانه‌ای ادیسون، گرامافون از دیسک‌های مسطح با شیارهای مارپیچ استفاده می‌کرد. این طراحی تولید انبوه را تسهیل کرد و گام مهمی را به سمت دستگاه ضبط مدرن رقم زد. این دستگاه پخش موسیقی دارای بوق‌های آکوستیک بودند که صدای تولید شده توسط قلم را تقویت می‌کرد. این گرامافون‌ها اغلب بزرگ بودند و به نماد موقعیت و تجمل تبدیل شدند.

اما در دهه ۱۹۲۰، فناوری ضبط الکتریکی جایگزین نیاز به بوق‌های بزرگ صوتی شد. میکروفون‌ها و آمپلی‌فایرهای برقی صدا را با دقت بیشتری ضبط می‌کردند و در نتیجه کیفیت صدا را بهبود بخشیدند. با پیشرفت تکنولوژی، گرامافون‌های قابل حمل رایج شدند. این دستگاه‌های جمع و جور به مردم اجازه می‌داد تا از موسیقی خارج از خانه خود نیز لذت ببرند و به گسترش موسیقی ضبط شده کمک می‌کردند. در اواسط قرن بیستم، رادیوگرام‌ها و گرامافون‌های کنسولی را با پخش‌کننده‌های ضبط یکپارچه کردند. این دستگاه پخش موسیقی چند منظوره بودند.

انواع صفحه‌های گرامافون

توسعه صفحات دستگاه پخش موسیقی گرامافون به موازات تکامل نوازندگان گرامافون بود. صفحات مختلفی به‌وجود آمد که هر کدام ویژگی‌ها و اهداف منحصر به فرد خود را داشتند. اولین صفحه شلاک نام داشت. این صفحه‌‌ها که از مخلوطی از رزین شلاک و مواد دیگر ساخته می‌شدند. بزرگترین ضعف این صفحات شکنندگی بسیار بالای آن‌ها بود. با سرعت ۷۸ دور در دقیقه صدا را ضبط می‌کردند و از اواخر قرن ۱۹ تا اواسط قرن ۲۰ محبوبیت داشتند.

صفحات وینیل در اواسط قرن بیستم شهرت یافتند. این صفحات از پلاستیک وینیل ساخته شده بودند که دوام، انعطاف‌پذیری و کیفیت صدای بهتری را در مقایسه با شلاک ارائه می‌داد. صفحات وینیل در دو فرمت اصلی عرضه شد: صفحه ۳۳ و تک آهنگ ۴۵. صفحات پخش گسترده یا (EP) به عنوان مصالحه‌ای بین تک آهنگ‌ها و آلبوم‌ها معرفی شدند. این صفحات معمولاً تعداد آهنگ‌های بیشتری را در خود جای می‌دادند. دیسک‌های فلکسی از پلاستیک انعطاف‌پذیر ساخته شده بودند. در انتهای این قسمت باید بگوییم که تأثیر گرامافون و صفحات گرامافون بر موسیقی و فرهنگ بی‌اندازه است. این فناوری‌ نحوه استفاده مردم از موسیقی را تغییر داد.

رادیو

استفاده از رادیو از اوایل قرن بیستم در دسترس بود، اما مدتی طول کشید تا به عنوان یک دستگاه پخش موسیقی شناخته شود. تاریخچه‌ شروع پخش موسیقی از رادیو قدری ابهام دارد، اما یک ایستگاه رادیویی دانشگاهی در سن خوزه برای نخستین بار بین سال‌های ۱۹۱۲ الی ۱۹۱۷ اقدام به پخش موسیقی کرد؛ البته ناگفته نماند که علیرغم این موضوع باز هم گذر زمان نیاز داشت تا شاهد پخش روزانه موسیقی از شبکه‌های رادیویی باشیم.

در طی جنگ جهانی اول و جنگ جهانی دوم، کنگره ایالت متحده آمریکا تمام شبکه‌های رادیویی غیرحرفه‌ای را به حالت تعلیق درآورد. با این کار بسیاری از ایستگاه‌های رادیویی از بین رفتند. اما ایستگاه شهر مدفورد از ایالت ماساچوست آمریکا، پس از اتمام جنگ در سال 1919 موسیقی پخش کرد و در سال‌های بعد ایستگاه‌های رادیویی بیش‌تری شروع به این کار کردند.

پس‌ از این اتفاق محبوبیت رادیو بسیار افزایش یافت و تعداد خانواده‌های دارای رادیو در طی ده سال دو برابر شدند؛ سال‌های بین 1920 تا 1950 میلادی را عصر طلایی رادیو می‌نامند. البته در روزهای اولیه این دستگاه پخش موسیقی، موسیقی تنها چیزی نبود که از رادیو پخش می‌شد. اغلب اوقات از رادیو اخبار، نتایج مسابقات ورزشی، نتایج رأی‌گیری، سخنرانی‌ها، گزارش‌های آب‌وهوا، تفسیرهای سیاسی، برنامه‌های طنز و داستان‌ها نیز پخش می‌شدند.

افزایش محبوبیت موسیقی اغلب به رادیو وابسته بود و افزایش تعداد ایستگاه‌های رادیویی بر روی محبوبیت موسیقی تا امروز تأثیر گذار بود. از پیشرفت‌های قابل‌ توجه در فناوری رادیویی که در اواسط قرن بیستم اتفاق افتاد، اختراع ترانزیستور بود. پس از اختراع این وسیله در سال 1947 میلادی، این قطعه به‌سرعت در رادیو به کار گرفته شد و امکان ساخت رادیوهای کوچک‌تر و قابل‌حمل فراهم شد. در دهه‌های 1960 و 1970 میلادی، میلیاردها دستگاه رادیویی ساخته شد و رویای حمل آسان دستگاه پخش موسیقی را تحقق بخشید.

دستگاه پخش موسیقی واکمن

در سال 1958 میلادی، شرکت RCA آینده آثار موسیقی خانگی را با معرفی کارتریج نوار تغییر داد. قبل از این نوار مغناطیسی یک گزینه واقع‌بینانه برای استفاده در خانه نبود، زیرا پخش‌کننده‌های حلقه‌ای به‌ویژه در مقایسه با پخش‌کننده‌های ضبط صدا که دهه‌ها برای پخش موسیقی در خانه استفاده می‌شدند، برای مصرف‌کنندگان بسیار پیچیده بود.

این برای اولین بار بود که صدا با کیفیتی بالا روی واسطی مانند نوار مغناطیسی کدبندی شد و برای مصارف خانگی در اختیار عموم قرار گرفت. البته این کارتریج احتمالاً 60 دقیقه موسیقی باکیفیت را بر روی نوار مغناطیسی ثبت می‌کرد، اما این امر باعث موفقیت این کارتریج نشد و این محصول در سال 1964 از بازار حذف گردید.

در اوایل دهه 1970 میلادی، فیلیپس ثابت کرد که نوار کاست‌های فشرده می‌توانند موسیقی باکیفیت بالا را ضبط کنند؛ همین امر باعث شد آن‌ها بر بازار موسیقی خودرو سلطه پیدا کنند. اندازه کوچک نوار کاست‌ها مزیت بزرگی محسوب می‌شد و توجه علاقه‌مندان بی‌شماری به خود جلب کرد. موفقیت نوار کاست‌ها هنگامی‌که سازندگان شروع به ساخت نوارهای کوچک‌تر و قابل حمل کردند، در موسیقی تثبیت شد. با این ‌حال، اختراع دستگاه پخش موسیقی «واکمن» در سال 1979 میلادی توسط شرکت سونی حتی از ظهور نوار کاست‌ها نیز مهم‌تر بود. معرفی پخش‌کننده نوار قابل‌حمل کوچک باعث پذیرش نوارها به‌ عنوان رسانه شخصی موسیقی شد.

این دستگاه نحوه پخش موسیقی را کاملاً تغییر داد زیرا افراد برای گوش دادن به موسیقی دیگر وابسته به پخش‌کننده‌های بزرگ نبودند و به‌راحتی می‌توانستند آهنگ‌های مختلف را با خود حمل و گوش کنند. از آن‌جایی‌که اولین دستگاه پخس موسیقی واکمن شامل دو جک هدفون داشت، افراد قادر بودند موسیقی را با یک دوست خود به اشتراک بگذارند.

اما در سال‌های بعد امواج رادیویی AM/FM، باتری‌های قابل شارژ، ضبط صدا و قابلیت‌های دیگری به واکمن اضافه شد. واکمن، یک نام نمادین است که برای طیف وسیعی از دستگاه‌ پخش‌ موسیقی از جمله پخش‌کننده‌های کاست، CD، فرمت‌های ویدیویی و mp3 و غیره اطلاق می‌شود و هنوز هم مورد استفاده قرار می‌گیرد.

دیسک فشرده یا CD

ضبط دیجیتال صدا از اواخر دهه 1960 میلادی شروع‌ شد، اما اولین «دیسک‌های فشرده» در اوایل دهه 1985 میلادی منتشر شدند. قبل از ظهور CD، داده‌های پیاده‌سازی شده روی نوارهای مغناطیسی به صورت مکانیکی خوانده می‌شدند. استفاده از لیزر برای خواندن داده‌های رمزگذاری شده در دیسک، یک جهش بزرگ در فناوری ضبط و پخش صدا به حساب آمد.

از عواملی که باعث محبوبیت دیسک‌های فشرده بین علاقه‌مندان به موسیقی شد، امکان تصحیح خطایی بود که از ابتدا در آن‌ها وجود داشت. محبوبیت CDها در اوایل دهه 1980 میلادی به اوج خود رسید. زیرا در این زمان هزینه پخش‌کننده‌های CD کاهش پیدا کرد و تعداد زیادی از هنرمندان، آهنگ‌های خود را به فرمت دیجیتال تغییر دادند. قابلیت زمان پخش 60 دقیقه‌ای در یک CD به همراه کیفیت بالای صوت ارائه‌ شده و دستگاه پخش موسیقی قابل‌حمل به‌سرعت جایگاه خود را بین علاقه‌مندان موسیقی بالا برد و تثبیت کرد.

اگرچه CD در طول عمر خود نسبتاً بدون تغییر ماند، اما در طول زمان تغییرات جزئی در قالب آن رخ داد. در سال ۱۹۸۳ میلادی، نخستین دیسک‌های «قابل پاک شدن» مورد آزمایش قرار گرفت و مسیر جدیدی را برای ساخت «دیسک‌های با قابلیت نوشتن مجدد» به وجود آورد. در ۱۹۸۵ با شروع عرضه‌ی رسمی CD-Romها به صنایع رایانه‌ای ورود کرد و تحولی بزرگ در این عرصه را به وجود آورد. در ادامه با کمی تغییرات CDهای ویدیوئی، CD سوپر ویدئو، CDهای تصویری، DVD، HD DVD و دیسک‌های Blu-Rays عرضه گردید.

طلوع دیجیتال و انقلاب MP3

در اواخر قرن بیستم عصر دیجیتال پخش موسیقی آغاز شد. دیسک‌های فشرده (سی‌دی) کیفیت و دوام صوتی بی‌نظیری را ارائه می‌کردند و توزیع فیزیکی موسیقی را متحول کردند. ظهور فرمت MP3، همراه با فناوری فشرده‌سازی فایل، کاربران را قادر ساخت تا آلبوم‌های موسیقی وسیعی را روی رایانه‌های شخصی و دستگاه‌ پخش موسیقی قابل حمل ذخیره کنند و نحوه دستیابی و لذت بردن از موسیقی را تغییر دهند.

عصر iPod و ظهور سرویس‌های استریم

اوایل دهه سال ۲۰۰۰ با معرفی آی‌پاد و ظهور فروشگاه‌های موسیقی دیجیتال مانند آی‌تونز، تحولی مهم را رقم زد. دستگاه پخش موسیقی نمادین اپل به کاربران اجازه ‌داد تا هزاران آهنگ را در جیب خود حمل کنند. این در حالی بود که سرویس‌های استریم مانند Spotify و Pandora چشم‌انداز مصرف موسیقی را تغییر دادند. این پلتفرم‌ها مفهوم دسترسی به موسیقی را بیش از مالکیت معرفی کردند و اقتصاد صنعت موسیقی و رفتار شنوندگان را متحول کردند.

گوشی‌های هوشمند و جهان‌های شنیداری در دسترس

با فراگیر شدن تلفن‌های هوشمند، این تلفن‌ها را به چیزی فراتر از ابزارهای ارتباطی تبدیل کرد. آنها به یک دستگاه پخش موسیقی جامع تبدیل شدند. این دستگاه‌ها به‌طور یکپارچه برنامه‌های موسیقی را ادغام می‌کنند و کاربران را قادر می‌سازند تا در حال حرکت، فهرست‌های پخش را بتوانند گوش دهند و یا دانلود کنند. عصر گوشی‌های هوشمند نشان‌دهنده همگرایی موسیقی و زندگی روزمره است.

هم‌افزایی با صدا و افق‌های ناشناخته

حال و آینده پتانسیل قابل توجهی برای فناوری دستگاه پخش موسیقی دارند. بلندگوهای فعال با صدا، مانند Amazon Echo و Google Home نحوه تعامل ما با موسیقی و فناوری را متحول کرده و کنترل هندزفری و دسترسی به آرشیوهای موسیقی وسیع را ارائه می‌دهند. علاوه بر این، کاوش واقعیت مجازی (VR) و واقعیت افزوده (AR) نوید انتقال شنوندگان را به مناظر صوتی فراگیر می‌دهد و مرزهای تجربه موسیقی را دوباره تعریف می‌کند.

کلام پایانی

دستگاه پخش موسیقی گواهی است بر خلاقیت، نوآوری و پیوند ناگسستنی صدا و روح انسان. از سازهای باستانی گرفته تا فناوری‌های پیشرفته، هر دوره اثر محو نشدنی خود را بر نحوه درک، مصرف و احترام ما به موسیقی گذاشته است. همانطور که انسان در چشم‌انداز آینده همیشه در حال تکامل دستگاه پخش موسیقی حرکت می‌کند. این داستان همچنان در حال گسترش است و ترکیبی هماهنگ از سنت و پیشرفت را که در طول اعصار طنین‌انداز می‌شود، هماهنگ می‌کند.


Print